چک‌لیست کامل دسترس‌پذیری وب (a11y)؛ هیچ‌چیز را جا نیندازید

فهرست مطالب (7 بخش)

ساختن سایتی که همه — از نابینایان تا کاربران کیبوردی و موبایل ضعیف — بتوانند استفاده کنند. این صفحه را مثل برگهٔ کنار دستتان ببینید: فهرستی از کارهایی که قبل، حین و بعد از سرِ کار باید انجام دهید. دسترس‌پذیری هم اخلاق است هم بازار: کاربران بیشتری می‌رسند و گوگل هم سیگنال‌هایش را می‌فهمد.

چک‌لیست قبل از شروع

  • هدف دقیق را بنویسید: چه می‌خواهم از دسترس‌پذیری وب (a11y) به دست بیاورم؟
  • ساختار معنایی HTML (nav/main/button) را رعایت کنید؛ صفحه‌خوان‌ها به آن وابسته‌اند.
  • کنتراست متن حداقل 4.5:1؛ متن خاکستری روی سفید کم‌کنتراست، هم زشت است هم ناخوانا.

چک‌لیست حین کار

  • همهٔ کارها با کیبورد ممکن باشد: تب منطقی، focus نمایان، Escape برای بستن منو.
  • alt توصیفی برای تصاویر معنادار و alt خالی برای تزئینی‌ها.
  • با ابزار خودکار (Lighthouse) + یک تست دستی با کیبورد و صفحه‌خوان چک کنید.

چک‌لیست بعد از اتمام

  • نتیجه را ثبت کنید تا دفعهٔ بعد از تجربهٔ خودتان شروع کنید

چک‌لیست منابع و ابزار

منبع / ابزار چه استفاده‌ای؟
Lighthouse a11y اسکن سریع خودکار
axe DevTools افزونهٔ بررسی دقیق‌تر
Wave نمایش بصری مشکلات
فقط کیبورد ساده‌ترین و صادقانه‌ترین تست دنیا

خطاهایی که چک‌لیست از آنها جلوگیری می‌کند

  • منویی که فقط با ماوس باز می‌شود.
  • دکمه‌های آیکن‌فرد بدون aria-label.
  • اعتماد کامل به ابزار خودکار؛ ۳۰٪ مشکلات فقط با تست دستی پیدا می‌شوند.

توصیه: این چک‌لیست را یک‌بار با دقت بخوانید و دفعهٔ بعد فقط از روی تیترها جلو بروید؛ بعد از سه بار تکرار، بخشی از عادت شما شده است.

پرسش‌های پرتکرار

چه قدر برای سایت کوچک مهم است؟

اصول پایه (کنتراست، alt، کیبورد) نیم‌روز کار دارد و همیشه ارزشش را دارد.

با سئو رابطه دارد؟

بله؛ HTML معنایی و تجربهٔ بهتر، سیگنال‌های مشترکی با سئو دارند.

برای فارسی نکتهٔ خاصی هست؟

تگ lang="fa" و dir="rtl" درست، پایهٔ تجربهٔ خوب صفحه‌خوان فارسی است.

حرف آخر

نکتهٔ اصلی این نوشته دربارهٔ دسترس‌پذیری وب (a11y) ساده بود: کوچک شروع کنید، منظم ادامه بدهید و از تجربهٔ دیگران عبور کنید. این صفحه را نشانه‌گذاری کنید؛ فهرست‌ها وقتی دوباره خوانده شوند، نیمی از ارزششان را برمی‌گردانند.

حامد لطف

طراح و توسعه‌دهندهٔ وب؛ تجربهٔ ساخت پرتال‌ها، فروشگاه‌ها و پلتفرم‌های آموزشی. اینجا تجربه‌های واقعی کار را می‌نویسم — از طراحی و کد تا سئو و ابزارها.

پروژه دارم ↖
SPONSORED · تبلیغ

آموزش رایگان + سرمایه ترید

آموزش کاملا رایگان سیستم محور فارکس , کریپتو و بورس ایران همراه با سرمایه ترید

شروع رایگان ↖

دیدگاه‌ها

۰ دیدگاه

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.

دیدگاه خود را بنویسید

نظرات پس از بررسی منتشر می‌شوند؛ ایمیل شما هیچ‌جایی نمایش داده نمی‌شود.
ادامهٔ مسیر

بیشتر بخوانید.

همهٔ «آموزش وب» ↖