بادگیر برجی آجری بر فراز بنا در شهرهای کویری است که باد را از بلندی میگیرد و هوای خنک را به سوی حوض و زیرزمین خانه هدایت میکند. اگر حوصلهٔ راهنماهای بلند را ندارید، این نوشته برای شماست: یک مسیر ۱۵ دقیقهای از صفر تا اولین نتیجهٔ واقعی. بادگیر نمونهٔ درخشان معماری اقلیمی ایران است که بدون یک وات برق خانههای کویری را خنک و تهویه میکند.
آمادهسازی (۲ دقیقه)
قبل از هر چیز اینها را آماده کنید:
- یک هدف کوچک و مشخص برای همین امروز
- منبع یا ابزار اصلی: کتاب معماری بومی ایران را باز کنید
- یک یادداشت برای ثبت نکتهها
قدمهای اصلی (۱۰ دقیقه)
- جهت گشودگی دهانههای بادگیر با الگوی وزش باد غالب هر منطقه تنظیم میشد
- بادگیر همراه حوض و سرداب و باغچه یک زنجیرهٔ خنکسازی طبیعی میسازد
- بادگیر چهارطرفهٔ باغ دولتآباد یزد از بلندترین و شاخصترین بادگیرهای ایران است
- سازوکار بادگیر بر اختلاف فشار هوا و مکش هوای گرم به سوی بالا استوار است
بعد از شروع چه کنیم؟ (۳ دقیقه)
- نتیجهٔ کوچک امروز را ثبت کنید
- یکی از نکتههای پیشرفته را برای فردا انتخاب کنید
- این صفحه را نشانهگذاری کنید
مسیر ادامهٔ راه
وقتی اولین نتیجه را گرفتید، سراغ اینها بروید:
- شبها بدنهٔ سرد بادگیر هوای خنک را از میانهٔ برج به داخل خانه میکشد
- بادگیر و قنات و آبانبار در کنار هم اقلیم کویری را برای زیستن قابل تحمل کردند
مراقب این اشتباهات باشید
- گمانکردن که بادگیر خودش هوای سرد میسازد؛ فقط جابهجایی هوا را هدایت میکند
- تصور اینکه هر بادگیری در هر اقلیمی جواب میدهد؛ طراحی آن به باد و رطوبت محل وابسته است
- باور اینکه بادگیر تزئین بام است؛ در گذشته کانون اصلی تهویه و خنککاری خانه بود
پرسشهای شروع
بادگیر در روزهای بیباد چگونه کار میکند؟
با گرم شدن هوای داخل برج، همان هوا سبک میشود و به بالا میرود و هوای خنکتر سرداب و حوض را به داخل خانه میکشد.
میشود از بادگیر در ساختمانهای امروزی بهره گرفت؟
بله؛ نمونههای نوینی از خنککاری غیرفعال با الهام از بادگیر در معماری پایدار ساخته شده و در ساختمانهای کممصرف به کار میرود.
چرا یزد شهر بادگیرها خوانده میشود؟
چون در اقلیم گرم و بادی کویر مرکزی، بادگیرهای فراوانی بر بامهای بافت تاریخی آن ایستادهاند و این عنصر چهرهٔ شهر را ساخته است.
جمعبندی
در این نوشته تلاش کردیم تصویری واقعبینانه و کاربردی از بادگیر؛ کولر هزار سالهٔ ایران ارائه کنیم. قدم بعدی با شماست: یکی از نکتههای همین صفحه را انتخاب کنید و همین امروز اجرایش کنید.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.