ساختن کتاب با دست کودک؛ تا زدن و بستن برگهها، نقاشی و نوشتن داستان و جلدسازی با مقوا؛ فرایندی که قصهگوی کوچک را به مؤلف تبدیل میکند و کتابش را به گنج خانه. اما دور و برش پر از باورهای غلط است؛ باورهایی که از دهانِ دهان میپیچند و کار را سختتر میکنند. کودک وقتی نویسندهٔ کتاب خودش باشد، روایت، ترتیب و غرور خواندن را یکجا تجربه میکند؛ کتاب دستساز ارزانترین راه کشف عشق به نوشتن است. در این صفحه، رایجترین آنها را یکییکی بررسی میکنیم.
چرا این باورهای غلط ساخته میشوند؟
ذهن ما به میانبر علاقه دارد؛ یک جملهٔ ساده و تکرارشونده، راحتتر از یک واقعیت پیچیده منتقل میشود. ساختن کتاب با دست کودک؛ تا زدن و بستن برگهها — دقیقاً همین پیچیدگی است که دامن به تفسیرهای سادهانگارانه میدهد.
باورها و حقیقتها
باور 1: «اصلاح غلطهای املایی روی متن اصلی کتاب کودک»
حقیقت: از داستانهای شفاهی خود کودک شروع کنید و بنویسید
چرا این باور رایج است؟ چون در یک نمونهٔ محدود دیده شده و تعمیم داده شده است؛ اما با شواهد گستردهتر، این تصویر کامل نیست.
باور 2: «راستیآزمایی منطقی قصه و کشتن تخیل نویسندهٔ کوچک»
حقیقت: برگهها را تا بزنید و با گیره یا نخ و سوزن ببندید
چرا این باور رایج است؟ چون در یک نمونهٔ محدود دیده شده و تعمیم داده شده است؛ اما با شواهد گستردهتر، این تصویر کامل نیست.
باور 3: «بیتوجهی و دور انداختن کتاب دستساز بعد از چند روز»
حقیقت: نوشتن را بر عهدهٔ کودک بگذارید حتی با خط کجوکوله
چرا این باور رایج است؟ چون در یک نمونهٔ محدود دیده شده و تعمیم داده شده است؛ اما با شواهد گستردهتر، این تصویر کامل نیست.
چه چیزی به جای این باورها؟
- از داستانهای شفاهی خود کودک شروع کنید و بنویسید
- برگهها را تا بزنید و با گیره یا نخ و سوزن ببندید
- نوشتن را بر عهدهٔ کودک بگذارید حتی با خط کجوکوله
- جلد مقوایی سخت بدهید و نام نویسنده رویش بنویسید
منابع معتبر برای فهم درست
| منبع / ابزار | چه استفادهای؟ |
|---|---|
| کاغذ و مقوای رنگی | برگه و جلد کتاب دستساز با هر تمی |
| گیره و سوزن و نخ | اتصال برگهها به روشهای مختلف صحافی ساده |
| ماژیک و مداد رنگی | تصویرسازی و نوشتن متن با دست خود کودک |
| چسب و قیچی و نوار چسب رنگی | تزئین و محکمکاری جلد و صفحهها |
پرسشهایی که از این باورها میماند
کتابسازی از چه سنی ممکن است؟
از چهار تا پنج سالگی با داستان دیکتهشده به والد؛ در دبستان نوشتن و صحافی را خود کودک انجام میدهد.
کودکم فقط عکس میکشد و متن نمینویسد؟
اشکالی ندارد؛ کتاب تصویری هم کتاب است و روایت تصویری، مقدمهٔ طبیعی نوشتن داستان در سالهای بعد محسوب میشود.
با کتابهای دستساز چه کنیم؟
قفسهای مخصوص بگذارید، در روزهای تولد بهعنوان هدیه بدهید و برای بچههای فامیل یک جلسهٔ روخوانی برگزار کنید.
حرف آخر
نکتهٔ اصلی این نوشته دربارهٔ کتابسازی دستی با کودک ساده بود: کوچک شروع کنید، منظم ادامه بدهید و از تجربهٔ دیگران عبور کنید. این صفحه را نشانهگذاری کنید؛ فهرستها وقتی دوباره خوانده شوند، نیمی از ارزششان را برمیگردانند.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.