ایران زیستگاه چند گونهٔ لاکپشت دریایی، خشکیزی و آب شیرین است و لاکپشت عقابریز و سبز در سواحل و جزایر خلیج فارس تخم میگذارند. لاکپشتها بازماندگان دویست میلیون سال تکاملاند و بقایشان در ایران به حفاظت از ساحلهای تخمگذاری گره خورده است. در این نوشته، یک قدم عمیقتر از توضیحهای همیشگی میرویم و جنبههایی را بررسی میکنیم که معمولاً از دید پنهان میمانند.
تصویر کلی
ایران زیستگاه چند گونهٔ لاکپشت دریایی، خشکیزی و آب شیرین است و لاکپشت عقابریز و سبز در سواحل و جزایر خلیج فارس تخم میگذارند. آنچه امروز میدانیم:
- لاکپشت ماده برای تخمگذاری به همان ساحلی برمیگردد که خودش در آن به دنیا آمده است
- جنس بچهها با دمای شن لانه تعیین میشود؛ لانهٔ گرمتر مادههای بیشتری تولید میکند
- لاکِ لاکپشت در واقع ستون فقرات و دندههای جوشخوردهٔ اوست و جدا نمیشود
زوایای کمتر دیدهشده
نگاه 1
جزایر شیدر و هندورابی از مهمترین ساحلهای تخمگذاری لاکپشت عقابریز در ایراناند
نگاه 2
لاکپشت برکهای خزری از پرشمارترین خزندگان آب شیرین شمال کشور است
نگاه 3
کیسههای پلاستیکی روی آب شبیه عروسهای دریاییاند و شمار زیادی لاکپشت را از پای درمیآورند
یعنی چه کار کنیم؟
برای استفادهٔ هوشمندانه، این اقدامات منطقیاند:
- اصول پایهٔ لاکپشتهای ایران؛ از جزایر جنوب تا برکههای شمال را محکم کنید؛ فونداسیون ثابت میماند
- هر فصل یکی از منابع معرفیشده را عمیقتر بشناسید
- تغییرات را دنبال کنید اما با عجله دنبال هر موج نروید
- دانش را با تمرین روزمره تثبیت کنید
منابع برای مطالعهٔ بیشتر
| منبع / ابزار | چه استفادهای؟ |
|---|---|
| پروژهٔ حفاظت لاکپشتهای خلیج فارس | گزارشهای فصل تخمگذاری |
| راهنمای خزندگان ایران | معرفی لاکپشتهای خشکی و آب شیرین |
| کمپینهای ساحل پاک | جمعآوری پلاستیک سواحل جنوب |
| کتاب زندگی لاکپشت دریایی | سفر هزار کیلومتری مادهها |
اشتباهات رایج در این مسیر
- لاکپشت میتواند از لاکش بیرون بیاید و لاکش را عوض کند
- همهٔ لاکپشتها در آب زندگی میکنند
- سن لاکپشت را مثل حلقهٔ درخت میتوان از لاکش خواند
پرسشهای پرتکرار
آیا لاک میتواند جدا شود؟
نه؛ لاک بخشی از اسکلت است و ستون فقرات و دندهها در آن جوش خوردهاند؛ بنابراین ترک خوردن لاک مثل شکستگی استخوان جدی و درمانبر است.
چرا نور مصنوعی ساحل خطرناک است؟
چون بچههای تازه از تخم درآمده با نور افق دریا مسیرشان را پیدا میکنند و نور مصنوعی آنها را به سمت جاده و تخریب میکشاند.
برای کمک به لاکپشتها چه کنیم؟
زباله و پلاستیک ساحل را جمع کنیم، در فصل تخمگذاری روی لانهها راه نرویم و محل دیدن لانه را به محیط زیست گزارش بدهیم.
جمعبندی
در این نوشته تلاش کردیم تصویری واقعبینانه و کاربردی از لاکپشتهای ایران؛ از جزایر جنوب تا برکههای شمال ارائه کنیم. قدم بعدی با شماست: یکی از نکتههای همین صفحه را انتخاب کنید و همین امروز اجرایش کنید.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.