بارگذاری درست فونت (مخصوصاً فارسی) روی سایت: فرمت، زیرمجموعه، fallback و کارایی. این صفحه را مثل برگهٔ کنار دستتان ببینید: فهرستی از کارهایی که قبل، حین و بعد از سرِ کار باید انجام دهید. فونت، نیمی از هویت بصری سایت فارسی است؛ بارگذاری بد یا حجم چند مگابایتی، هم سرعت را میکشد هم سئو را.
چکلیست قبل از شروع
- هدف دقیق را بنویسید: چه میخواهم از فونتهای وب به دست بیاورم؟
- از فونتهای آزاد و باکیفیت فارسی استفاده کنید: وزیرمتن، ایرانسنسگونههای متنباز، استعداد.
- فونت را subset کنید؛ کاربر فقط حروف استفادهشده را دانلود کند نه ۳۰۰ کاراکتر عربی/لاتین اضافه.
چکلیست حین کار
- فرمت woff2 استاندارد امروز است؛ ttf خام را به وب نیاورید.
- font-display: swap تا متن با فونت جایگزین فوراً دیده شود و صفحه سفید نماند.
- فونت را self-host کنید تا به CDN خارجی وابسته نباشید؛ برای ایران این حرف دو برابر صادق است.
چکلیست بعد از اتمام
- نتیجه را ثبت کنید تا دفعهٔ بعد از تجربهٔ خودتان شروع کنید
چکلیست منابع و ابزار
| منبع / ابزار | چه استفادهای؟ |
|---|---|
| Vazirmatn | فونت فارسی متنباز و عالی برای وب |
| subsets-fonts فارسی | نسخههای سبکشدهٔ حروف فارسی |
| woff2 compressors | تبدیل و فشردهسازی |
| next/font | خودکارسازی کامل در نکستجیاس |
خطاهایی که چکلیست از آنها جلوگیری میکند
- بارگذاری ۷ وزن فونت وقتی فقط ۲ وزن لازم است.
- استفاده از فونتهای لایسنسدار بدون مجوز؛ ریسک حقوقی واقعی.
- حذف fallback؛ لحظهٔ قبل از لود فونت، صفحهٔ بیهویت و پرشدار است.
توصیه: این چکلیست را یکبار با دقت بخوانید و دفعهٔ بعد فقط از روی تیترها جلو بروید؛ بعد از سه بار تکرار، بخشی از عادت شما شده است.
پرسشهای پرتکرار
چند فونت در سایت؟
یکی برای متن، حداکثر یکی برای تیتر؛ بیشتر یعنی آشوب.
گوگلفونت برای ایران خوب است؟
خیر؛ سرعت و ثباتش برای کاربر ایرانی ناپایدار است، self-host کنید.
چطور بفهمم فونت سنگین است؟
در DevTools تب Network فیلتر font؛ بالای ۱۵۰ کیلوبایت برای هر وزن یعنی سنگین.
حرف آخر
نکتهٔ اصلی این نوشته دربارهٔ فونتهای وب ساده بود: کوچک شروع کنید، منظم ادامه بدهید و از تجربهٔ دیگران عبور کنید. این صفحه را نشانهگذاری کنید؛ فهرستها وقتی دوباره خوانده شوند، نیمی از ارزششان را برمیگردانند.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.