بارگذاری درست فونت (مخصوصاً فارسی) روی سایت: فرمت، زیرمجموعه، fallback و کارایی. اما دور و برش پر از باورهای غلط است؛ باورهایی که از دهانِ دهان میپیچند و کار را سختتر میکنند. فونت، نیمی از هویت بصری سایت فارسی است؛ بارگذاری بد یا حجم چند مگابایتی، هم سرعت را میکشد هم سئو را. در این صفحه، رایجترین آنها را یکییکی بررسی میکنیم.
چرا این باورهای غلط ساخته میشوند؟
ذهن ما به میانبر علاقه دارد؛ یک جملهٔ ساده و تکرارشونده، راحتتر از یک واقعیت پیچیده منتقل میشود. بارگذاری درست فونت (مخصوصاً فارسی) روی سایت: فرمت — دقیقاً همین پیچیدگی است که دامن به تفسیرهای سادهانگارانه میدهد.
باورها و حقیقتها
باور 1: «بارگذاری ۷ وزن فونت وقتی فقط ۲ وزن لازم است»
حقیقت: از فونتهای آزاد و باکیفیت فارسی استفاده کنید: وزیرمتن، ایرانسنسگونههای متنباز، استعداد.
چرا این باور رایج است؟ چون در یک نمونهٔ محدود دیده شده و تعمیم داده شده است؛ اما با شواهد گستردهتر، این تصویر کامل نیست.
باور 2: «استفاده از فونتهای لایسنسدار بدون مجوز؛ ریسک حقوقی واقعی»
حقیقت: فونت را subset کنید؛ کاربر فقط حروف استفادهشده را دانلود کند نه ۳۰۰ کاراکتر عربی/لاتین اضافه.
چرا این باور رایج است؟ چون در یک نمونهٔ محدود دیده شده و تعمیم داده شده است؛ اما با شواهد گستردهتر، این تصویر کامل نیست.
باور 3: «حذف fallback؛ لحظهٔ قبل از لود فونت، صفحهٔ بیهویت و پرشدار است»
حقیقت: فرمت woff2 استاندارد امروز است؛ ttf خام را به وب نیاورید.
چرا این باور رایج است؟ چون در یک نمونهٔ محدود دیده شده و تعمیم داده شده است؛ اما با شواهد گستردهتر، این تصویر کامل نیست.
چه چیزی به جای این باورها؟
- از فونتهای آزاد و باکیفیت فارسی استفاده کنید: وزیرمتن، ایرانسنسگونههای متنباز، استعداد.
- فونت را subset کنید؛ کاربر فقط حروف استفادهشده را دانلود کند نه ۳۰۰ کاراکتر عربی/لاتین اضافه.
- فرمت woff2 استاندارد امروز است؛ ttf خام را به وب نیاورید.
- font-display: swap تا متن با فونت جایگزین فوراً دیده شود و صفحه سفید نماند.
منابع معتبر برای فهم درست
| منبع / ابزار | چه استفادهای؟ |
|---|---|
| Vazirmatn | فونت فارسی متنباز و عالی برای وب |
| subsets-fonts فارسی | نسخههای سبکشدهٔ حروف فارسی |
| woff2 compressors | تبدیل و فشردهسازی |
| next/font | خودکارسازی کامل در نکستجیاس |
پرسشهایی که از این باورها میماند
چند فونت در سایت؟
یکی برای متن، حداکثر یکی برای تیتر؛ بیشتر یعنی آشوب.
گوگلفونت برای ایران خوب است؟
خیر؛ سرعت و ثباتش برای کاربر ایرانی ناپایدار است، self-host کنید.
چطور بفهمم فونت سنگین است؟
در DevTools تب Network فیلتر font؛ بالای ۱۵۰ کیلوبایت برای هر وزن یعنی سنگین.
حرف آخر
نکتهٔ اصلی این نوشته دربارهٔ فونتهای وب ساده بود: کوچک شروع کنید، منظم ادامه بدهید و از تجربهٔ دیگران عبور کنید. این صفحه را نشانهگذاری کنید؛ فهرستها وقتی دوباره خوانده شوند، نیمی از ارزششان را برمیگردانند.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.