بارگذاری درست فونت (مخصوصاً فارسی) روی سایت: فرمت، زیرمجموعه، fallback و کارایی. تفاوت کاربر معمولی و حرفهای، در دانستن همین نکتههای ریز است. فونت، نیمی از هویت بصری سایت فارسی است؛ بارگذاری بد یا حجم چند مگابایتی، هم سرعت را میکشد هم سئو را. اینها را جایی جمع نکردهاید چون معمولاً در تجربههای واقعی پنهان میمانند.
نکتههایی که تجربه ساخته است
نکتهٔ 1
از فونتهای آزاد و باکیفیت فارسی استفاده کنید: وزیرمتن، ایرانسنسگونههای متنباز، استعداد.
نکتهٔ 2
فونت را subset کنید؛ کاربر فقط حروف استفادهشده را دانلود کند نه ۳۰۰ کاراکتر عربی/لاتین اضافه.
نکتهٔ 3
فرمت woff2 استاندارد امروز است؛ ttf خام را به وب نیاورید.
نکتهٔ 4
font-display: swap تا متن با فونت جایگزین فوراً دیده شود و صفحه سفید نماند.
نکتهٔ 5
فونت را self-host کنید تا به CDN خارجی وابسته نباشید؛ برای ایران این حرف دو برابر صادق است.
یادآوری مهم: فونت را subset کنید؛ کاربر فقط حروف استفادهشده را دانلود کند نه ۳۰۰ کاراکتر عربی/لاتین اضافه.
منابع کمکی این نکتهها
| منبع / ابزار | چه استفادهای؟ |
|---|---|
| Vazirmatn | فونت فارسی متنباز و عالی برای وب |
| subsets-fonts فارسی | نسخههای سبکشدهٔ حروف فارسی |
| woff2 compressors | تبدیل و فشردهسازی |
| next/font | خودکارسازی کامل در نکستجیاس |
دامهای مسیر
- بارگذاری ۷ وزن فونت وقتی فقط ۲ وزن لازم است.
- استفاده از فونتهای لایسنسدار بدون مجوز؛ ریسک حقوقی واقعی.
- حذف fallback؛ لحظهٔ قبل از لود فونت، صفحهٔ بیهویت و پرشدار است.
پرسشهای رایج در این مسیر
چند فونت در سایت؟
یکی برای متن، حداکثر یکی برای تیتر؛ بیشتر یعنی آشوب.
گوگلفونت برای ایران خوب است؟
خیر؛ سرعت و ثباتش برای کاربر ایرانی ناپایدار است، self-host کنید.
چطور بفهمم فونت سنگین است؟
در DevTools تب Network فیلتر font؛ بالای ۱۵۰ کیلوبایت برای هر وزن یعنی سنگین.
حرف آخر
نکتهٔ اصلی این نوشته دربارهٔ فونتهای وب ساده بود: کوچک شروع کنید، منظم ادامه بدهید و از تجربهٔ دیگران عبور کنید. این صفحه را نشانهگذاری کنید؛ فهرستها وقتی دوباره خوانده شوند، نیمی از ارزششان را برمیگردانند.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.