بارگذاری درست فونت (مخصوصاً فارسی) روی سایت: فرمت، زیرمجموعه، fallback و کارایی. برای نتیجهٔ خوب، به منابع و ابزارهای درست نیاز دارید. فونت، نیمی از هویت بصری سایت فارسی است؛ بارگذاری بد یا حجم چند مگابایتی، هم سرعت را میکشد هم سئو را. در این نوشته، منابع آزموده را با کاربرد مشخص هرکدام معرفی میکنیم.
معیارهای انتخاب
قبل از فهرست، معیارها را بدانید تا انتخاب خودتان را بسنجید:
- از فونتهای آزاد و باکیفیت فارسی استفاده کنید: وزیرمتن، ایرانسنسگونههای متنباز، استعداد.
- فونت را subset کنید؛ کاربر فقط حروف استفادهشده را دانلود کند نه ۳۰۰ کاراکتر عربی/لاتین اضافه.
- فرمت woff2 استاندارد امروز است؛ ttf خام را به وب نیاورید.
معرفی منابع و ابزارها
| منبع / ابزار | چه استفادهای؟ |
|---|---|
| Vazirmatn | فونت فارسی متنباز و عالی برای وب |
| subsets-fonts فارسی | نسخههای سبکشدهٔ حروف فارسی |
| woff2 compressors | تبدیل و فشردهسازی |
| next/font | خودکارسازی کامل در نکستجیاس |
چطور برای خودتان انتخاب کنید؟
سه سؤال کوتاه، انتخاب را ساده میکند:
- چه مسئلهای را میخواهم حل کنم؟ (مسئله را بنویسید، نه ابزار را)
- چه سطحی از پیچیدگی را میپذیرم؟ (ساده و سریع یا حرفهای و انعطافپذیر)
- بودجه و زمان من چیست؟
اشتباهات رایج در انتخاب
- بارگذاری ۷ وزن فونت وقتی فقط ۲ وزن لازم است.
- استفاده از فونتهای لایسنسدار بدون مجوز؛ ریسک حقوقی واقعی.
- حذف fallback؛ لحظهٔ قبل از لود فونت، صفحهٔ بیهویت و پرشدار است.
نکتههای تکمیلی
- font-display: swap تا متن با فونت جایگزین فوراً دیده شود و صفحه سفید نماند.
- فونت را self-host کنید تا به CDN خارجی وابسته نباشید؛ برای ایران این حرف دو برابر صادق است.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ منابع
چند فونت در سایت؟
یکی برای متن، حداکثر یکی برای تیتر؛ بیشتر یعنی آشوب.
گوگلفونت برای ایران خوب است؟
خیر؛ سرعت و ثباتش برای کاربر ایرانی ناپایدار است، self-host کنید.
چطور بفهمم فونت سنگین است؟
در DevTools تب Network فیلتر font؛ بالای ۱۵۰ کیلوبایت برای هر وزن یعنی سنگین.
حرف آخر
نکتهٔ اصلی این نوشته دربارهٔ فونتهای وب ساده بود: کوچک شروع کنید، منظم ادامه بدهید و از تجربهٔ دیگران عبور کنید. این صفحه را نشانهگذاری کنید؛ فهرستها وقتی دوباره خوانده شوند، نیمی از ارزششان را برمیگردانند.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.