دو حملهٔ کلاسیک که هنوز هزاران سایت ایرانی را تهدید میکنند: اسکریپت در ورودی کاربر و کوئری دستساز. این صفحه را مثل برگهٔ کنار دستتان ببینید: فهرستی از کارهایی که قبل، حین و بعد از سرِ کار باید انجام دهید. نشتی خبرساز سایتهای داخلی اکثراً همین دو مسیر قدیمیاند؛ پیشگیریشان امروز ساده و شناختهشده است.
چکلیست قبل از شروع
- هدف دقیق را بنویسید: چه میخواهم از دفاع در برابر XSS و تزریق SQL به دست بیاورم؟
- همیشه کوئری را با پارامتر ببندید (prepared statement)
- خروجی HTML را escape کنید قبل از نمایش
چکلیست حین کار
- ورودی را اعتبارسنجی و محدود کنید (طول/الگو)
- سیاست CSP لایهٔ دوم دفاع است
- پیام خطای دیتابیس را به کاربر نشان ندهید
چکلیست بعد از اتمام
- نتیجه را ثبت کنید تا دفعهٔ بعد از تجربهٔ خودتان شروع کنید
چکلیست منابع و ابزار
| منبع / ابزار | چه استفادهای؟ |
|---|---|
| ORM/کوئریساز امن | حذف رشتهسازی دستی SQL |
| sanitize-html/DOMPurify | پاکسازی ورودی غنی |
| ESLint امنیتی | گرفتن الگوهای خطرناک در کد |
| اسکنر وابستگی | کتابخانههای آسیبپذیر را بگیرید |
خطاهایی که چکلیست از آنها جلوگیری میکند
- چسباندن ورودی کاربر داخل رشتهٔ SQL
- اعتماد به escape دستی/home-made
- باور «کسی ما را هک نمیکند که»
توصیه: این چکلیست را یکبار با دقت بخوانید و دفعهٔ بعد فقط از روی تیترها جلو بروید؛ بعد از سه بار تکرار، بخشی از عادت شما شده است.
پرسشهای پرتکرار
XSS یعنی دقیقاً چه؟
کد جاوااسکریپت مهاجم در صفحهٔ شما اجرا میشود؛ دزدی کوکی و اعمال به نام کاربر.
ORM کامل از تزریق جلوگیری میکند؟
از رشتهسازی بله؛ اما کوئری خام داخل ORM هنوز خطرناک است.
علائم هک شدن؟
لاگهای عجیب، فایلهای ناشناس، ریدایرکت غیرمنتظره؛ اسکن فوری و تغییر همهٔ رمزها.
جمعبندی
در این نوشته تلاش کردیم تصویری واقعبینانه و کاربردی از دفاع در برابر XSS و تزریق SQL ارائه کنیم. قدم بعدی با شماست: یکی از نکتههای همین صفحه را انتخاب کنید و همین امروز اجرایش کنید.
دیدگاهها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.